Wat hadden we geluk. Vrijdag, die eerste warme dag na alle koude en natte weken. We hadden een studiedag om te werken aan/met de voorwerpen die iets zeggen over de IJsselvallei. Hoe niet-mensen die beleven. We waren met zo’n 25 vrouw, man. Eerst een wandeling van acht kilometer en daarna inventariseren wat het opleverde. Allemaal bedoeld om de groep studenten van Saxion te helpen hun de-IJsselvallei-Straks project af te ronden.
Als ik dit zo opschrijf is het allemaal onbegrijpelijk. Daarom ben ik blij met de foto die Wim E me net stuurde. Kijk eens hoe stralend alles en iedereen is.

Ik begin een tolpoortfobie te ontwikkelen. Het gaat vaak mis. Paniek en angstzweet. Sta ik bij de verkeerde doorgang – dat was gisteren -, ik heb niet de juiste kaart, kan niet bij de toetsen voor de pin, vergeet op ja of zo te drukken, moet ik een kaartje pakken of juist betalen? stop het verkeerde kaartje (een parkeerkaartje) in het apparaat. Altijd is er wat.
En achter me begint het getoeter.
Er zijn te veel mogelijkheden denk die ik te snel moet overzien. Moet een cursus gaan volgen. Tool Gate Proof.

Adania Shibli, de Palestijnse schrijfster van dat ijzingwekkende boek ‘Een klein detail’, schreef in de NRC van dit weekend een artikel over het blijven benoemen van pijn, ook al is het al x keer benoemd.
Daarin staat deze grap: “Een jongeman wilde in een land gaan wonen dat onder een autoritair bewind stond. De vader wist dat hij een opstandige jongeman was en was fel tegen het idee, heel bezorgd om de veiligheid van zijn zoon. Maar de zoon wilde per se in dat land gaan wonen en ten slotte gaf de vader toe en stemde in, maar onder één voorwaarde. Mocht hij in de problemen komen, zei hij tegen zijn zoon, dan moest hij hem een ​​brief schrijven zonder in details te treden, want uitgaande brieven werden gecontroleerd. Hij hoefde de brief alleen maar met rode inkt te schrijven en dan zou de vader hem onmiddellijk komen redden. Nadat de zoon met die voorwaarde had ingestemd, vertrok hij naar dat land dat onder een dictatuur gebukt ging. Een maand later kreeg de vader een brief van zijn zoon waarin werd beschreven hoe geweldig het was om daar te zijn, dat de mensen gelukkig waren en het land al het goede in overvloed had, zonder enige beperking van de vrijheid van meningsuiting. Er was alleen geen rode inkt te krijgen.”

Buurman kreeg van een van zijn dochters een stel eenden kadoo toen hij 50 werd. Die lopen niet alleen in zijn tuin. Ook hier zijn ze thuis. Indonesische loopeenden. Zien er uit als twee flessen als ze lopen. Ik weet niets van eenden, weet nog niet eens of het vrouwtjes of mannetjes zijn, eeneiig (als dat al bestaat bij eenden). De synchronociteit van de twee is bijzonder. Altijd samen, gakkend, als op commando slobberen ze, waggelen ze verder, de een schuin voor de ander. Een in de lead. Ze groeien gelijk op, op dezelfde manier. Aandoenlijk.

Een project waar ik alweer even mee bezig ben is de Boerderij Biografie. Voor Stichting IJsselhoeven maakte ik een plan om een boerderij-geschiedenissen te maken. Geen dikke boekwerken waar hele genealogieën in worden beschreven maar iets kleins en bijzonders. Dus kies een boerderij waar eerder een bijzonder iets heeft plaatsgehad. Een moord, een uitvinding, de boerderij was jaren de plek waar de jaarlijkse jaarmarkt-koekeuring plaatshad, een berucht iemand woonde, etc. En laat die geschiedenis zien.
Wij kozen een boerderij waar in de jaren 60-70 een toen bekende jazzmusicus woonde die daar met zijn bandleden platen opnam.
En wat je dan ook moet doen: breng die periode tot leven. Laat de geschiedenis zien
Dus het wordt een boekje met de boerderijgeschiedenis én een afzonderlijk deel over de jazz periode én - in dit geval - een jazzfestival.
Jazz uit de 60-70-ger jaren toen alles op zijn kop stond en iedereen experimenteerde. Die heerlijke tijd. Free Jazz werd er gespeeld. Zaterdag 27 juni spelen er nog twee musici uit die Free Jazz periode: Pierre Courbois en Jasper van 't Hof.
Het wordt uniek, bijzonder., once in a lifetime. Ga het zien. In Welsum op de Erverweg 9. Hoeve Jazz noemen we het . Zie hoevejazz.nl.

Dat was een mooie bijeenkomst deze week. Een Ruimtelab college over Ma, het Japanse begrip voor tussen-ruimte, leegte, pauze, overgangen, de ruimte ertussen. Ecotones.
We kennen leegte nauwelijks meer. Zodra iets leeg is worden we onrustig. Het is als een stilte in een gesprek. Die stilte is onnatuurlijk vinden we. Alles moet een functie hebben. Gepland. Ik vind het begrip PLOAP, places left over after planning zo sprekend voor hier. Restruimte, moet worden gevuld. Het zijn zeldzame plekken. Onder het viaduct van een snelweg.
Ma gaat over plekken waar tijd en ruimte samenvallen. Als je dat echt begrijpt dan weet je wat Ma is.
De Japanse manier van bloemschikken bijvoorbeeld. Wij maken boeketten, vol, massief. Ikebana start met leegte en niet vanuit de bloem. De natuur produceert ook geen dichte boeketten, misschien zelfs meer leegte.
Ma is fysiek maar ook niet-fysiek. Het gaat veel verder dan yoga, zen.
Het is meer dan de moeite waard voor ruimtelijke ordening, architectuur, planning, gebiedsontwikkeling. Geen rest-ruimte maar gewoon ruimte om ruimte te maken.

We waren zondag bij de Broken Circle / Spiral Hill in Emmen. Het land art kunstwerk van Robert Smithson in een zandafgraving in Emmen. Bij gelegenheid van ‘Sonsbeek buiten de perken’ daar gerealiseerd, in 1971. Net of er toen veel meer ruimte was voor dergelijke vreemde kunst. Smithson spreekt ons zeer aan: hij eert het landschap en haar geschiedenis. In Emmen refereert hij aan de IJstijden, de overstromingen, de grondlagen, de hunebedden en meer.
Bijna tien jaar geleden hebben we het veel grotere land art project gezien dat hij maakte in het Salt Lake in Utah. Spiral Jetty. Een van de grote kunstwerken die we op onze reis bezochten. Toen we nog welkom voelden in de VS en die fascist er nog niet huishield. Het was zijn eerste termijn.

Nog even over bomen. Hoorde een podcast ‘Het beloofde bos’. Hoe het planten van bomen in Israël ervoor zorgt dat de oorspronkelijke bewoners niet meer terug kunnen naar hun dorpen, hun grond. Bossen geplant door de nieuwe kolonisatoren bedekken de geschiedenis. Die wordt letterlijk bedekt en zo uitgewist. Bossen waar eens huizen stonden en waar dorpen waren.
Dat gebeurde al ver voor de stichting van de staat Israël. Het werd extra wrang na de Naqbah toen de Palestijnen werden verdreven en ‘gehervestigd’.
Overal in de wereld doneren joden aan het JNF, het Joods Nationaal Fonds, na de staat Israël zelf, de grootste grondbezitter. En er wordt nog steeds land gekoloniseerd. In Gaza, de Negev en op de Westbank.
Uiteraard is biodiversiteit, klimaat een fantastisch excuus om bossen te planten en zo met de oorspronkelijke bewoners om te gaan.
Lees ook ‘Een klein detail’ van Adania Shibli over die slow violence.

Het was druk deze week. De kleine digitale Atlas van de IJsselvallei afgemaakt en laten zien dat een geograaf op oudere leeftijd zich GIS eigen kan maken. Voor een klein stukje, maar kom er maar eens om. Heb er altijd wel schik in als ik een nieuw systeem moet begrijpen.
Verder het bosje achter in de tuin helemaal afgezet en een deel van het hout verwerkt Gisteren met hulp van dochter en een Boels-machine, alle lichtere takken versnipperd. En passant nog een nieuwe Boskoop geplant. Het vellen van de grote bomen had een deskundige al eerder gedaan en echte zaagwerk moet nog,. De dikke stammen. Dat zal heel wat acculadingen kosten.
O ja, er was ook nog een concert van Habib Koite en zijn band.

Alsof ik er al ben geweest. Het huis met grinttuin van Derk Jarman, regisseur, in Kent. Gisteren gezien op de tentoonstelling van/over/met Tilda Swinton in het Eye. Wat een bijzondere kunstenaar, actrice, icoon. Jarman was haar geliefde.
Als je zou kunnen uitzoomen van de foto: Jarman’s tuin ligt naast een atoomcentrale én vlakbij St. Mary’s Bay Holiday Camp waar ik bijna zestig jaar geleden meehielp op een vakantiekamp, georganiseerd door de International Chaplaincy in Notting Hill, London.
Op Prospect Cottage bracht Jarman, een van de HIV slachtoffers van de jaren ’80, zijn laatste jaren door. Hij maakte tussen het grintbanken een ecologisch paradijsje. Tilda Swinton heeft het in beheer
Ik wil het in het echt zien.

Deze dagen lenen zich goed voor het lezen van een serieus boek. ‘The girl in the middle’. Martha Sandweiss beschrijft de cruciale periode in de Amerikaanse geschiedenis, rond 1850/60. Einde burgeroorlog, einde slavernij, de kolonisatie van het westen, Indianen die maar steeds in de weg lopen, etc, etc..
Ze vertelt aan de hand van drie personen. Wie zijn het? De fotograaf, Gardner, een Schotse emigrant, eens Robert Owen-aanhanger. Dan generaal Harney, een Trump avant la lettre, hij kwam overal mee weg. Man met witte baard. En het half-Indiaanse meisje Sophie in the middle. Het zijn de leden (minus het meisje) van de zogenaamde Peace Commission in Fort Laramie.
Een verhaal van verraad, geweld, Wounded Knee, WASP, machtspolitiek. De schrijfster komt zeker op een zwarte lijst want deze geschiedenis mag nu natuurlijk niet meer verteld worden.
De fotograaf legde het vast op een zogenaamde natte plaat en maakte niet alleen de grotere (opgepoetste) foto maar ook kleine stereo-foto.