Terug uit Londen. Zal maar niet vertellen waar we waren. Jaloersmakend. Onze gastvrouw, Engelse, had deze site bekeken en gegokt in welke sector HX werkte. Moest wel iets met theater en kunst te maken hebben. Onvertaald, moet dat ook wel zo lijken. Zonder cultuur zou HX ook niet ver komen; het is de gist, de gids voor het leven.
Maar hoewel veel werk er wel mee te maken heeft, het gaat toch ook om minder verheven zaken. Zoals nu. Zorgen dat een paar projecten correct worden afgesloten, met accountantsverklaringen en verslagen. En verder het Jaar van de Boerderij aan haar einde brengen.
Toch nog een paar beelden uit Londen, als aandenken.

Vandaag had ik geen agenda en geen aantekenboek. Gisteren ergens laten liggen. Bij de (weer inspirerende) projectgroepbijeenkomst IJsselID vandaag, kregen we het over andere situaties 'zonder ...'. Zondags je mobiel uitzetten, een dag dat internet eruit ligt, een paar uur zonder mail. Een nieuwe invulling van vasten of ramadan: de hele periode geen facebook. Stel je voor. Goed dat ik mijn agenda weer heb.

Een fascinerend boek. S.. Zo heet het. De uitgave maakt het bijzonder. Het bestaat uit een boek, een bibliotheekboek van Pollard State University, Ship of Theseus, geschreven door de mysterieuze V.M. Straka. Het (bibliotheek-)boek is vol aantekeningen, in de marge van bijna iedere pagina, en die aantekeningen vormen een boek op zich. De aantekeningen van twee studenten die afwisselend lijken te schrijven gaan over het boek maar ook over henzelf en hun relatie die bestaat uit deze conversatie-via-aantekeningen. Bovendien zijn er zo’n vijftien, twintig artikelen zoals foto’s, ansichtkaarten, een telegram, een servet, los in het boek opgenomen. Het boek, dus het oorspronkelijke boek-met-alles-erin-en eraan-toegevoegd, wordt verkocht in een slipcase met een eigen banderol om alles op de plek te houden. Intrigerend is verder dat het alles eruit zien zoals het aan het einde van het ‘uitleentraject’ eruit zag, dus met vergelende pagina’s, met vlekken. Verder zijn alle insets net echt, een kopie van het origineel in kleur, materiaal en toon.
Ik zal het boek waarschijnlijk nooit helemaal lezen – volgens sommigen valt het tegen en is het vaak wat flauw, makkelijk - maar het is een plezier om er telkens een stukje in te bekijken. Een koopje € 24,-. Een groep is not pleased, bibliothecarissen. Zo ga je niet om met een bibliotheekboek.

Voeding is in. Stichting IJsselboomgaarden organiseert deze dagen een project over cider. Iedereen wil ineens cider maken, niet alleen als hobby maar ook commercieel. De slachtdag gisteren in Doesburg van IJsselhoeven werd ook goed bezocht. Het varken van ruim honderd kilo leverde mooi vlees, ter plekke uitgebeend.
Het denken over voedsel verandert. Het wordt stads. Dat betekent onderhevig aan hypes als zelf-doen, gezond, exclusief en afshowen. Zoiets als Hipsters.
Op het platteland is men dat niet zo gewend. Voedsel is iets van lange adem. Misschien kijken we ook wel meer terug.

Op de Dutch Design Week veel vormgeving voor de verkoop. Vernieuwing kwam van de eindexamenpresentaties. Bijvoorbeeld het werk van …… (stom, van alle presentaties een beschrijving meegenomen alleen niet van deze ontwerpster). Een beeld van een oudere man, zo’n goedzak. In verschillende kleuren beschikbaar. Bedoeld om te verkopen aan verzorgingshuizen, ziekenhuizen, gevangenissen etc als bezoeker, bij het-bed-zitter, gezelschap, als stand-in voor echte verzorging. Dan is er in ieder geval iemand. Lief en luguber.

Een paar dagen Biënnale. Heel bijzonder. Encyclopedisch werk van bezeten kunstenaars, outsiders, querulanten. Vakmanschap uit China, tekenwerk uit Bahrein, beelden en foto's, momenten. Prestige, heel veel geld.

De afgelopen dagen een paar congresachtige bijeenkomsten meegemaakt. Vaak vraag ik me bij dergelijke bijeenkomsten af of het geld dat er mee gemoeid is niet beter aan en in het veld besteed had kunnen worden. Maar soms is het belangrijk bij elkaar te komen.
Blijkbaar werk ik in een sector waabij er van dergelijke bijeenkomsten altijd iets wordt gemaakt. Geen conferentieoord-congres maar een bijzondere locatie. Zo was één bijeenkomst in de tijdelijk opengestelde Buitenplaats Koningsweg in Schaarsbergen, een voormalig militair complex, waar deze dagen trouwens het festival Verboden Landschap plaatsvindt. Er waren wat ongemakken - iets te kil - maar je krijgt de sfeer wel mee.
De andere dag vond plaats in het Trefpunt in Mastenbroek, plenair in de ochtend. 's Middag workshopte ik midden in een grote aardbeienkas van Kalter aardbeien in IJsselmuiden. Ook bijzonder.
Bovendien leverden de beide dagen ook nog wat op.

Afgelopen maandag in Vlaanderen de excursie van Agrarisch Erfgoed Nederland voorbereid. De plekken en mensen bezocht die we zullen tegenkomen, zoals Hoeve Lootens. Maar gisteren hebben we besloten de excursie niet door te laten gaan. Te weinig belangstelling.
Hoe het komt? Waarschijnlijk is men te druk, heeft het te laat gehoord of heeft men het geld er niet voor over. Misschien vindt men twee dagen te lang en wil men korter beziggehouden worden en dat biedt deze excursie niet. Het is gewoon een goed programma. Na twee dagen zou men precies geweten hebben hoe het met agrarisch erfgoed en erfgoedbeleid in Vlaanderen is gesteld. Niet dus.
Baal er wel van.

Vliegbasis Soesterberg was open voor publiek. Het was de Ted toespraak van van Uhm, geweer = vrede. Een aaibaar leger. Alles was vanmiddag groot en wekte indruk. Ook de uitvoering van de reality opera The News met het Nederlands Blazersensemble. Nieuws zoals nieuws niet behoort te zijn. Druk, issues en alleen hypes. Maar wel mooi.

De werkelijkheid is vaak nog erger: terwijl de crisis nog steeds verdiept, vervlakt de discussie tussen de politieke partijen, zeker als er media bij zijn, tot een elkaar vliegen afvangen, boter-op-het-hoofd gepraat, hypen en spinnen van het ergste soort. Nog fouter: 'de gewone man' aan het woord laten. Alsof die er iets van kán begrijpen. Ik begrijp het in ieder geval niet.

Vreemde ervaring. Tijdens de jaarlijkse volksfeesten is ons dorp versierd en verlicht. Dat gebeurt aan de hand van een gezamenlijk thema. Dit jaar is het Flower Power. Alle straten zijn nog niet klaar maar wat ik nu al zie: het thema is a-historisch en daarmee a-politiek verbeeld. Het gaat hier om vrolijke wiet, joints (terwijl het beleid steeds intoleranter wordt), drinken, volkswagenbusjes, bloemen en kleur; terwijl het (ook) zou moeten gaan om protest, Johnson moordenaar, Vietnam, peace not war, ban de bom, generatieconflict. Geschiedenis is maakbaar maar dat wisten we al.

Vandaag de Opera in Nije Trijne mogen meemaken. Uniek door de plek, het repertoire, de kwaliteit en de gastvrijheid. Het kost wat maar dan heb je een genoeglijke opera (opera buffo), een heerlijke maaltijd, goed gezelschap - all white - en je hoort, zo voelt het, er gelijk bij. Vooraf met een boot over de Scheene. Trilveen en spingbalsemien en wat al niet meer. Genieten.

Een mooie reis gemaakt. Lens (Louvre Lens), Verdun, Metz, Bazel, Bregenz, Salsburg, Budapest en Leipzig. Tentkamperen tussen steeds meer, grotere en jongere kampeerwagens en caravans. Gelukkig ook nog wat klein spul. Veel zon en licht, kleur. Mooie musea en plekken. Een paar foto’s.

Zomer in Deventer begint bij het pontje. Het is net buitenland. Je hoeft niet op vakantie. Van de Worp naar de stad. Met fiets, in vrijetijdskleding, knipkaart of niet, even wachten. Straks de geul als een extra complicatie? Het mooiste stadsfront langs de IJssel. En een stad met telkens een ander festival. Straks de boekenmarkt; ook weer de grootste van Europa.

Kater van bijeenkomst om de ‘overheid op afstand' te zetten. Moet de laatste tijd meer van dit soort overleggen meemaken. Deze keer, in Brummen, werd er als een kip zonder kop gesproken over een stichting die toeristenbelasting-inkomsten gaat verdelen. Is er sprake van cofinanciering, de rest van het geld? Wie moet er in bestuur, gemeente doet wel/niet mee? Het platform R&T en platform ‘paarden’ hebben nooit gefunctioneerd.
De overheid op afstand, wat een krampachtigheid, nieuwe arrogantie, blubber. Doe het goed of doe het niet. Zo ga je niet met mensen om.

En dan sta je op en lees je dat ontwikkelingsgeld voortaan naar militaire operaties mag gaan, de oplichters bij de SNS bank nog niet eens de bonussen kwijtraken en dat Coventry City volgende week niet tegen Go Ahead mag spelen in Terwolde.

Ik ga leuke dingen doen.

Als je tegenwoordig naar een uitvoering gaat of ergens logeert dan ben je (NSA) geregistreerd maar bovendien, valt me op, word je steeds vaker na afloop gevraagd om mee te doen aan een kort onderzoek met vragen over waardering, je profiel, etc. Samen goed voor 10-15 minuten werk. Soms doe ik mee, vooral als er een prijs wordt uitgeloofd voor deelname!
Het wordt een vanzelfsprekendheid lijkt ‘t: moet men aan de opdrachtgever laten zien wie het in welke mate waardeerde? Is het een vorm van klantenbinding? Dient het de PR? Zijn er teveel onderzoeksbureaus? Zijn er sjablonen die men gebruikt? Of wil men werkelijk het product verbeteren? Ik begin te twijfelen aan de goede bedoelingen.

Een paar dagen München. De crisis lijkt er ver weg. Nog steeds de combinatie van technologie en traditie, van modern en oud, van zuidelijk en noordelijk. Een goede combinatie ook van het weer. Ook een klein stukje Nederlandse kwaliteit gezien bij de Kammerspiele, met Platform. Helaas was een van onze reisdoelen gesloten voor renovatie. De Pinakothek der Moderne, nog geen tien jaar oud, bleek constructiefouten te hebben. Het gevaar van bijzondere constructies?

Gisteren van Amalia Bandi, een stadsopera in Zwolle genoten. Op zoek naar verhalen voor IJsselID kwamen we hier uit. Het verhaal van een Zwolse volksjongen die in de ban raakt van de zigeunerkoningin Amalia Bandi die daar is overleden en er ligt begraven. Een Roma bedevaartsoord. Fantastisch mooie, gevoelige, vrolijke, echte muziek op locatie. Met de bus, te voet achter de muziek aan. Op naar Zwolle.

Vandaag bij de opening van de Migaweg en Miga’s Bergpad in Lemerlerveld. Zeven jaar geleden was ik betrokken bij de landinrichting Dalmsholte, voor de sociaaleconomische paragraaf en stond ik aan het begin van een heel taai en lang proces om de Migaweg te verbeteren. Bedenken is dan betrekkelijk simpel. Het is aan de vasthoudendheid van mensen van plaatselijk belang te danken dat er uiteindelijk iets tot stand komt zeker als grond, rechten, gebruik, zeg maar belangen in het spel zijn. De weg en het pad zijn nog nieuw maar schoolkinderen, melkwagens, toeristen, wandelaars gaan er van genieten. Het pad komt trouwens uit bij Park 1813 bij de Lemelerberg.
Een klein stukje pad

De eerste 'bijvuldag' van het parfum l’Essence de Mastenbroek vanmorgen bij de bron was, evengoed als de opening van Kruisvlietstate, een bijzonder gebeuren. Alles klopte. De plek, het weer, het programma, de aanwezigen, de zangeressen, de toespraken. De juiste mix van herkenbaar en vreemd. Kunst zoals kunst moet zijn. Heel bijzonder.

Goed op gang met IJsselID, het sprankelende project om aandacht te besteden aan de ziel van de IJsselvallei en hoe die kan doorleven bij alle ontwikkelingen die op stapel staat in dit kwetsbare en mooie - zeker nu - landschap. Julius van der Vaart maakt het grafisch materiaal. Even wennen maar dan heb je ook wat. Het lint van de IJssel slingert overal doorheen.

Zoals een columnist in de NRC schreef: als die twee minuten stilte ook zouden gelden voor al die mensen die vooraf zo nodig moeten bepalen wie we al dan niet moeten gedenken, zou het nog stiller zijn. En veel 'waardiger'.

Nu ik net reclame heb gemaakt voor het operetteconcert in polder Mastenbroek mag ik natuurlijk niet zeggen dat het Koningslied ons allemaal belachelijk maakt. Het koningslied is misschien wel de operette van deze tijd. Genre meezing, een lach en een traan. Wat is dan wel het verschil? Het operetteconcert komt er door de enthousiaste inzet van bevlogen docenten, studenten, Mastenbroekers en niet het grote kapitaal van van der Ende of het imperium van Borsato en Ali-B en al die BN grootheden. Voor echte cultuur is geen geld meer, wel voor dit soort rete-commercialiteit.

Mijn bericht van gisteren was wat ongenuanceerd. Het hield me bezig. Gemeenten zijn zich bewust van het feit dat ze anders moeten gaan werken. Zo laten ze de verdeling van de bezuinigingen door de gedupeerde ontvangers zelf bepalen. (Grapje). Ze sturen enquêtes (zoals in mijn eigen gemeenten) om meer te weten over buurtgevoel, zorg en sociale cohesie om zo de geesten rijp te maken dat er iets verandert.
Het is steeds de boodschap: er moet bezuinigd worden, wij kunnen het niet meer en u doet het maar (met heel wat minder). Ik mis de positieve insteek, een consistentie en het begeleidende geld want dat is er nog wel degelijk. Geef het anders uit. Verleid mensen, organisaties met kleingeld, faciliteer het proces, kom met een bevlogen verhaal.

Koud maar veel kleur deze dagen. Ruhrgebied. Altijd wel weer goed voor nieuwe indrukken. Grupo Corpo in Bonn, de Düsseldorfer beeldhouwers in K20, een bezoek vol herinneringen aan de museum Abteiberg, een concert op Insel Hoimbroich en tenslotte nog de Pont met het kleurrijke werk van Katharina Grosse.

Een paar hoofdstukken gelezen in Coetzee, de Kinderjaren van Jezus. Fascinerend. Wat er gebeurt als je alle ‘cultuur’, het eigene, weghaalt uit het leven. Zoals een vreemdeling hier rondloopt en wijzelf in den vreemde. Wat overblijft is schraal, oppervlakkig en nauwelijks menselijk. Om echt te kunnen leven heb je de Glazen Boerderij, het Kunstenlab & Havenkwartier en vooral veel tolerantie, betrokkenheid en verbeelding nodig. Want vreemd blijft het.

Te druk met boerderij2013.nl om mijn eigen site bij te houden. Komt ook omdat me soms de twijfel bekruipt, het ongemak dat ik bij al die mensen hoor die zo nodig via een website iets moeten vertellen. Vroeger stuurde je iemand een brief of een kaartje en nu gaat een bericht ongeleid de wereld in. Er staat niets verkeerds in, afgezien van een tikfout, maar het is toch gewoon exhibitionisme.
Maar ik heb met mezelf afgesproken om iedere week iets op te schrijven en zo HX actueel te houden. Dan moet je niet te lang en teveel twijfelen. Bij boerderij2013.nl, ijsselhoeven.nl, ijsselID.nl en (soms) mastenbroek.nl doe ik het allemaal voor de goede zaak. Kortom het mag, nee het moet.

Vandaag een succesvolle ontwerpworkshop mogen leiden op Kampereiland. Het centrum van Kampereiland is wat sleets geworden. Daarom met een groep bewoners, met vertegenwoordigers van de gemeente Kampen en een aantal andere deskundigen van buiten, rondgekeken en daarna getekend. Die formule werkt: een gemixte groep, vooral eerst goed rondkijken en op je in laten werken. Zelfs de eigen bewoners zien zaken voor het eerst of tenminste op een nieuwe manier. Zo was het vorige week in Klaaswaal ook: combineer theorie en praktijk, praten over en praten met moeten samengaan.

Wat ook helpt; het was vandaag de eerste blijde lenteachtige dag. Technisch weer.

De biografie van het landschap, daar gaat het volgens mij bij erfgoed om. De opdracht is het patroon van beroemd en bekend te doorbreken. Gisteravond een lezing van Rien de Visser in Heeswijk die vol vuur vertelde over golfplaat, poepdoos, krot, - teveel om op te noemen. Hij vroeg aandacht voor het niet monumentale. Vanuit een meer evenwichtige geschiedschrijving maar ook omdat erfgoed-/monumentenspecialisten er ook weinig van brouwen.

Wil net deze fraaie uitspraak van Loes ten Anscher, - bezig met haar kunstproject over de heilige Agatha - opschrijven: “Wonderen? Ik weet niet of ze werken, maar ik wil ze niet in de weg staan”, als ik lees dat de Paus aftreedt. Dat moet een wonder zijn.

David Hockney in Keulen gezien. Het sublieme in dit geval is de eindeloze verbeelding van een weg met hoge bomen en een restant van een poort, een laan met onbeduidend groen, etc. Eindeloos kijken en vastleggen. Ook de I-pad als schilderslinnen. Een beeld met negen videoschermen die elk een fragment laten zien van ‘slakkengang-met-camera’ over een weg. Simpel maar indringend door de herhaling, in alle seizoenen. Steeds hetzelfde, anders.

Bij het uitstapje kwamen we in een vreemd gezelschap terecht. Deze keer een Düsseldorfse carnavalszitting voor alleen vrouwen. Buiten verkeer, regen, geen reden tot feest. Binnen blijkbaar wel. Ook wel kleurrijk.

Vanmiddag openden we het eerste QR kruispunt in Mastenbroek. Zie het blok met QR code op de voorgrond, links de traditionele kaart met dakje - niks mis mee. Heel bijzonder om te zien hoe een gezelschap van 50 en veel ouder, trots is op, tenminste nieuwsgierig is naar de nieuwste technologie, er voor open staat of het in ieder geval laat gebeuren. Vanaf nu digitaal de polder verkennen. app.poldermastenbroek.nl

Ineens is het dan 2013. Het Jaar van de Boerderij 2013 en het IJsselID project beginnen. Twee projecten die me van de straat houden.
Het JvdB heeft nationale exposure. Vandaag een persbericht uitgedaan naar 150 media-adressen. De reacties komen bij mij terecht komt. Daar moet je wel klaar voor zijn.
Het IjsselID is regionaal en begint wat ‘verborgener’. Als dat niet lukt dan heb ik het zelf gedaan. Het is beter te managen. In ieder geval een veelbelovend projectteam.
Bij het JvdB moet ik veel zaken overlaten. Daarom hoef ik me niet alles aan te trekken maar iets overlaten waar je verantwoordelijk voor bent, past me niet zo.
Een boeiend jaar dus en dan heb ik het nog niet over die andere projecten en alle privé besognes.